Tôm hùm sống xuất khẩu là mặt hàng thủy sản giá trị cao, đòi hỏi giữ tôm khỏe mạnh suốt hành trình từ bè nuôi đến tay nhà nhập khẩu. Muốn xuất tôm hùm sang Trung Quốc chính ngạch, doanh nghiệp cần cơ sở đã đăng ký với Hải quan Trung Quốc (GACC) thông qua giới thiệu của NAFIQPM, loài tôm nằm trong danh mục được phép nhập khẩu, chứng thư hợp lệ và thông tin trên mọi chứng từ khớp nhau.
Tôm hùm sống xuất khẩu gồm những loại nào?
Tại Việt Nam, tôm hùm được nuôi lồng bè và khai thác chủ yếu ở các tỉnh ven biển miền Trung. Trên thị trường thường gặp các tên gọi như tôm hùm bông, tôm hùm xanh, tôm hùm đá, tôm hùm đỏ…
Tên thương mại chỉ là cách gọi trong nước. Khi làm hồ sơ xuất khẩu, doanh nghiệp phải dùng tên khoa học của loài để đối chiếu với danh mục của nước nhập khẩu. Một loài được bán phổ biến trong nước chưa chắc đã được phép nhập vào Trung Quốc dưới dạng sống.
- Xác định tên khoa học chính xác của từng lô tôm.
- Kiểm tra loài có trong danh mục thủy sản được phép nhập khẩu vào thị trường đích hay không.
- Không gộp nhiều loài chưa được xác minh vào cùng một lô hàng.
Tiêu chí chọn tôm hùm sống trước khi đóng hàng
Chất lượng đầu vào quyết định tỷ lệ sống khi tới nơi. Tôm khỏe thường phản xạ mạnh, đuôi cụp chắc, râu và chân còn đủ, vỏ không mềm do vừa lột xác.
Những điểm cần loại bỏ
- Tôm yếu, lờ đờ, phản xạ chậm khi chạm vào.
- Tôm mới lột xác, vỏ mềm, dễ chết khi xếp chồng.
- Tôm gãy càng, gãy chân, có vết thương hoặc đốm lạ trên vỏ.
Trước khi đóng, tôm thường được lưu tạm trong bể nước sạch, ngừng cho ăn một thời gian để giảm chất thải trong quá trình vận chuyển.
Bảo quản và vận chuyển tôm hùm sống
Nguyên tắc chung là hạ nhiệt độ để tôm giảm trao đổi chất, giữ độ ẩm cho mang và hạn chế va đập. Mức nhiệt và thời gian cụ thể phụ thuộc vào loài, kích cỡ và quãng đường, doanh nghiệp nên thử nghiệm và tham khảo kinh nghiệm thực tế.
| Hạng mục | Cách làm phổ biến | Mục đích |
|---|---|---|
| Hạ nhiệt độ | Hạ nhiệt từ từ trong bể trước khi đóng | Giảm hoạt động, tránh sốc nhiệt |
| Thùng chứa | Thùng xốp cách nhiệt, có lỗ thông khí khi cần | Giữ nhiệt ổn định suốt hành trình |
| Vật liệu lót | Mùn cưa lạnh, giấy hoặc vải ẩm | Giữ ẩm cho mang, chống va đập |
| Làm lạnh | Đá gel hoặc đá khô bọc kín, không chạm trực tiếp vào tôm | Duy trì nhiệt độ thấp |
| Phương thức | Đường hàng không hoặc đường bộ qua cửa khẩu | Rút ngắn thời gian tôm ở ngoài nước |
Yêu cầu khi xuất tôm hùm sống sang Trung Quốc
Trung Quốc quản lý chặt thủy sản nhập khẩu. Lệnh 280 của Hải quan Trung Quốc về đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài có hiệu lực từ 1/6/2026, thay Lệnh 248; mã đăng ký theo Lệnh 248 còn hạn vẫn được sử dụng.
- Cơ sở đã đăng ký: cơ sở nuôi, lưu giữ hoặc đóng gói tôm phải có trong danh sách được GACC chấp thuận.
- NAFIQPM giới thiệu: thủy sản thuộc nhóm phải được cơ quan thẩm quyền Việt Nam giới thiệu, doanh nghiệp không tự đăng ký trực tiếp.
- Loài được phép: doanh nghiệp kiểm tra danh mục loài thủy sản được phép nhập khẩu trước khi ký hợp đồng và trước mỗi lô xuất.
- Chứng thư: lô hàng cần chứng thư theo yêu cầu của phía Trung Quốc do cơ quan có thẩm quyền Việt Nam cấp.
- Thông tin khớp: tên loài, mã cơ sở, tên doanh nghiệp, số lượng trên chứng thư, hóa đơn, phiếu đóng gói và nhãn thùng phải thống nhất.
Nếu cơ sở thay đổi địa chỉ sản xuất hoặc người đại diện pháp luật thì phải đăng ký lại. Hải quan Trung Quốc không thu phí đăng ký; thông tin chỉ nên tra cứu trên customs.gov.cn hoặc singlewindow.cn.
Chứng từ cần chuẩn bị cho lô tôm hùm
- Hợp đồng, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói.
- Chứng thư theo yêu cầu của nước nhập khẩu.
- Giấy chứng nhận xuất xứ khi người mua cần hưởng ưu đãi thuế.
- Tờ khai hải quan xuất khẩu và chứng từ vận tải.
Với các thị trường khác, doanh nghiệp nên kiểm tra yêu cầu riêng về loài, kích cỡ tối thiểu và kiểm dịch với cơ quan có thẩm quyền.
Câu hỏi thường gặp
Mọi loại tôm hùm sống đều xuất được sang Trung Quốc?
Không. Chỉ loài nằm trong danh mục được phép nhập khẩu mới được thông quan. Doanh nghiệp cần đối chiếu tên khoa học với danh mục trước khi xuất.
Doanh nghiệp có tự đăng ký mã GACC cho tôm hùm được không?
Thủy sản thuộc nhóm phải được NAFIQPM giới thiệu. Doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ cơ sở đạt yêu cầu và nộp qua cơ quan thẩm quyền Việt Nam.
Tôm hùm sống nên đi đường nào?
Tùy khoảng cách, khối lượng và yêu cầu người mua, có thể đi hàng không hoặc đường bộ qua cửa khẩu. Quan trọng nhất là rút ngắn thời gian và giữ nhiệt độ ổn định.
Kết luận
Xuất khẩu tôm hùm sống thành công cần kết hợp ba yếu tố: tôm khỏe, bảo quản đúng cách và hồ sơ pháp lý chuẩn, đặc biệt là xác minh loài được phép trước khi xuất. Andwind hỗ trợ tư vấn thủ tục, kiểm dịch, mã số GACC và vận chuyển cho lô tôm hùm của bạn.
Cần tư vấn thủ tục, mã số hoặc vận chuyển? Liên hệ Andwind – Zalo 0967948685 · andwind.vn