Tôm đông lạnh xuất khẩu là tôm đã sơ chế hoặc chế biến (nguyên con, bỏ đầu, lột vỏ, hấp chín…) rồi cấp đông nhanh và giữ ở nhiệt độ âm sâu cho đến tay người mua. Đây là dạng tôm đi xa được và phổ biến nhất trong thương mại quốc tế; riêng với Trung Quốc, nhà máy phải có mã đăng ký được NAFIQPM giới thiệu, loài tôm phải được phép nhập và chứng thư phải khớp với hàng.
Những dạng tôm đông lạnh thường gặp trong hợp đồng
Ngành tôm dùng nhiều ký hiệu tiếng Anh để mô tả dạng sơ chế. Hiểu đúng ký hiệu giúp hai bên tránh tranh chấp khi giao nhận.
| Ký hiệu | Ý nghĩa | Thị trường hay dùng |
|---|---|---|
| HOSO | Nguyên con, còn đầu và vỏ | Nhà hàng, chợ đầu mối |
| HLSO | Bỏ đầu, còn vỏ | Nhà phân phối, chế biến lại |
| PD / PUD | Lột vỏ, rút chỉ hoặc không rút chỉ | Siêu thị, bếp công nghiệp |
| PTO | Lột vỏ, chừa đuôi | Món chiên, món tẩm bột |
| Tôm hấp (cooked) | Đã nấu chín rồi cấp đông | Món ăn liền, salad |
Cấp đông IQF hay đông block?
IQF (cấp đông rời từng con) giúp người dùng lấy đúng lượng cần, ít hao hụt khi rã đông, thường kèm lớp mạ băng mỏng chống mất nước. Đông block là ép tôm thành khối trong khuôn với nước, gọn và bền khi vận chuyển, phù hợp khách mua để chế biến tiếp.
Dù chọn cách nào, tỷ lệ mạ băng và khối lượng tịnh phải được ghi rõ ràng, trung thực trên nhãn. Ghi sai khối lượng tịnh là lỗi dễ khiến lô hàng bị phạt hoặc bị trả về.
Giữ chuỗi lạnh không đứt quãng
- Sau cấp đông, tôm vào kho lạnh âm sâu, thường ở mức -18°C hoặc thấp hơn.
- Container lạnh cần chạy trước để đạt nhiệt độ cài đặt rồi mới đóng hàng.
- Thời gian đóng hàng ngắn, cửa kho và cửa container mở ít nhất có thể.
- Theo dõi nhiệt độ suốt hành trình; nhiệt độ dao động làm tôm tái kết tinh, khô mặt và sẫm màu.
Yêu cầu khi xuất khẩu tôm đông lạnh sang Trung Quốc
Lệnh 280 của Hải quan Trung Quốc về đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài có hiệu lực từ 1/6/2026 và thay Lệnh 248. Nhà máy đang giữ mã theo Lệnh 248 còn hạn vẫn được tiếp tục xuất hàng. Các yêu cầu cốt lõi được tóm tắt như sau:
| Yêu cầu | Nội dung chính |
|---|---|
| Đăng ký nhà máy | Cơ sở chế biến, kho lạnh liên quan cần mã đăng ký; hồ sơ do NAFIQPM xem xét và giới thiệu sang phía Trung Quốc |
| Loài được phép | Loài tôm và dạng sản phẩm phải thuộc danh mục Trung Quốc cho phép nhập từ Việt Nam |
| Chứng thư | Mỗi lô có chứng thư do cơ quan thẩm quyền Việt Nam cấp |
| Thông tin khớp | Tên hàng, mã nhà máy, số lô, khối lượng trên nhãn, chứng thư, hóa đơn, tờ khai giống nhau |
| Cập nhật thay đổi | Đổi địa chỉ sản xuất hoặc người đại diện pháp luật phải đăng ký lại |
Hải quan Trung Quốc không thu phí đăng ký; nguồn tra cứu tin cậy là customs.gov.cn và singlewindow.cn.
Bộ chứng từ và các thị trường khác
Bộ hồ sơ cơ bản gồm hợp đồng, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn, chứng thư và giấy chứng nhận xuất xứ nếu người mua cần hưởng ưu đãi thuế quan. Các thị trường như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc có thêm yêu cầu riêng về dư lượng kháng sinh, truy xuất và nhãn, doanh nghiệp nên kiểm tra với cơ quan có thẩm quyền trước khi ký hợp đồng.
Andwind hỗ trợ doanh nghiệp tôm đông lạnh
Andwind hỗ trợ kiểm tra hồ sơ đăng ký nhà máy, chuẩn bị tài liệu làm việc với cơ quan thẩm quyền, rà nhãn và chứng từ, khai báo hải quan, đặt container lạnh và điều phối vận chuyển tới cửa khẩu hoặc cảng.
Câu hỏi thường gặp
Kho lạnh thuê ngoài có cần nằm trong hồ sơ đăng ký không?
Kho lạnh tham gia lưu trữ hàng xuất khẩu cũng có thể thuộc diện phải đăng ký. Doanh nghiệp nên xác nhận với cơ quan thẩm quyền khi lập hồ sơ để tránh thiếu sót.
Mạ băng bao nhiêu là hợp lý?
Tỷ lệ mạ băng do hợp đồng và quy định nước nhập khẩu quyết định. Điều bắt buộc là khối lượng tịnh ghi trên nhãn phải phản ánh đúng lượng tôm thực.
Tôm đông lạnh đi đường bộ sang Trung Quốc được không?
Được, nếu dùng xe container lạnh và đi qua cửa khẩu có đủ điều kiện kiểm tra thực phẩm nhập khẩu. Doanh nghiệp nên chọn cửa khẩu phù hợp với loại hàng trước khi lên kế hoạch.
Kết luận
Tôm đông lạnh thành công ở thị trường nước ngoài nhờ ba trụ cột: chế biến đúng quy cách, chuỗi lạnh liên tục và hồ sơ pháp lý nhất quán. Chuẩn bị kỹ từ khâu đăng ký nhà máy giúp lô hàng thông quan nhanh và hạn chế rủi ro.
Cần tư vấn thủ tục, mã số hoặc vận chuyển? Liên hệ Andwind – Zalo 0967948685 · andwind.vn